Artikel uit Dagblad van Almere, Donderdag 17-10-2002
door Hugo van den Broeke. foto: Ton Kastermans
'Gemeentebestuur
ziet alleen maar eurotekens'
Belangenvereniging Houdt Haven Groen viert eerste lustrum en blijft
vechten voor een dorpse omgeving.
Haven moet een dorp blijven, een kern met een kleinschalig karakter.
Met een winkelcentrum dat past bij een bevolking van zo'n 22.000 mensen.
Groen moet behouden blijven.
En voor die 1000 door de gemeente gewenste woningen extra, buitendijks
of op plekken waar het nu groen is, is het te vroeg. 'Inbreiding' in de
bestaande kern, 'rood' in plaats van 'groen', is onnodig want elders is
er ruimte genoeg. De afgelopen vijf jaar zijn de ideeën van belangenvereniging
Houdt Haven Groen onveranderd. Op 9 november viert HHG het eerste lustrum.
In de vijf jaar van lobbyen, in de weg lopen en in actie komen wanneer
de belangen van een groen Haven dreigen te worden genegeerd, heeft de
vereniging bij menigeen het stempel van 'anti-partij' gekregen. Toch zijn
er wel degelijk ontwikkelingen die Houdt Haven Groen aanstaan. "Het
winkelcentrum is mooi opgeknapt. Via de bestrating krijg je een doorlopende
route naar de havenkom. Dat hadden wij al als idee geopperd. Veel van
onze (gratis) ideeën zien we nu terug. Is dat toeval?'', zegt bestuurslid
Gerard Slokkers.
"Nu zouden er bij de bestaande horeca alleen nog meer winterterrassen
in de havenkom bij moeten komen'', vult voorzitter Ton Rietveld aan. "En
de Markt met alleen Villa Vantuti zou zich meer tot horecaplein moeten
ontwikkelen.'' Samen blikken ze terug op de eerste vijf jaar die in Rietvelds
woorden 'erg snel voorbij' zijn gegaan.
Rietveld: "Voor wie we het doen? Almere Haven is nu erg groen, er
is hier drie keer zo veel als in de andere kernen. De omgeving is dorps.
Veel Havenaren vinden het vervelend dat het gemeentebestuur te snel wil
'inbreiden' en al na 25 jaar veel groene delen wil weghalen, terwijl de
hele stad nog niet eens tot 250.000 inwoners volgroeid is. Heel Zuidelijk
Flevoland bestaat uit 42.000 hectare op het water gewonnen land en dan
moet de gemeente zonodig buitendijks gaan bouwen! Het gemeentebestuur
ziet alleen maar eurotekens in plaats van groene tekens.''
Handen af van het groen, zo luidt het motto. Alle drie de kernen van Almere
hebben een eigen karakter. Dat van Haven is nu eenmaal groen, net als
Bloemendaal en Overveen bij Haarlem. Rietveld: "Mensen kiezen ervoor
daar te gaan wonen of in een kern met 90.000 inwoners zoals Stad, wat
ook weer voordelen heeft.''
Voor de belangenvereniging begon het in de zomer van 1997, toen projectwethouder
Anne Bliek (VVD) in het college zat, over Haven ging en de bewoners van
de oudste kern overviel met de gemeentelijke nota Ontwikkelingsvisie.
Haven moest worden gerevitaliseerd, stond daarin, want holde achteruit
en raakte in verval. Verloedering en verpaupering lagen op de loer.
De analyse van de gemeente luidde: het woningbestand is te eenzijdig,
er zijn te veel mensen in de lagere inkomensgroepen, de woningbezetting
neemt af en de zuigkracht van de winkels in Stad leidt tot dalende omzetten
bij de winkeliers van Haven. De remedie: duizend woningen erbij in de
dure koopsector. Slokkers: "Waar dat zou moeten gebeuren kon het
gemeentebestuur niet eens zo veel schelen. Er was immers genoeg groen
in Haven, dus die raakte je wel kwijt.''
De inspraakmogelijkheden via workshops voor bewoners en ondernemers over
verschillende modellen van de ontwikkelingsvisie die na de verkiezingen
door de opvolger van Bliek, GroenLinks-wethouder Rita van Ling, werden
ingesteld, dienden alleen maar om voldoende sociaal draagvlak te creëren,
vindt Slokkers. De deelnemers mochten aangeven waar wel of niet mocht
worden gebouwd. "Dat scheelde weer bezwaarschriften.''
Workshops
Aan de workshops deed de belangenclub bewust niet mee. Dan zou de vereniging
immers het gemeentelijke standpunt onderschrijven dat er 1000 woningen
nodig waren, in de kustzone en aan de oostrand 200 binnendijks en 600
buitendijks en de rest aan de westkant. Wel deden individuele leden op
persoonlijke titel mee. Door hun toedoen zou een groot deel van de oostrand
behouden zijn gebleven en zouden veel geplande woningen buitendijks zijn
gepland.
Wat Houdt Haven Groen altijd heeft geërgerd is het standpunt van
de gemeente dat de toename van woningen nodig is om meer klandizie voor
het winkelcentrum te krijgen en het economisch draagvlak te versterken.
De club gelooft hier niet in en wijst op De Velden, waarvan de bewoners
net zo ver van het centrum wonen als die van de oostrand later. "Uit
onderzoek blijkt dat zij maar zeer beperkt inkopen doen in het dorpscentrum.''
Later hebben ze van stadsbestuurders bevestigd gekregen wat ze altijd
zelf al dachten. "Namelijk dat het de gemeente puur ging om het geld,
om de opbrengst'', aldus Slokkers. Aan de gedachte dat de opbrengst bestemd
is voor de opknapbeurt, hebben ze geen boodschap. Rietveld: "En nu
ligt het opgeknapte centrum er, terwijl er nog geen enkele van die 1000
woningen is gebouwd. Zeker in de Westelijke Groene Wig loopt het niet
zo hard, want dan moet de gemeente aan de Dienst Domeinen een naheffing
betalen voor grond die binnen vijftien jaar na de overdracht commercieel
gebruikt wordt in plaats van voor groendoeleinden.''
Gevraagd naar twee hoogtepunten van de afgelopen vijf jaar wijzen beide
bestuursleden eerst op het besluit van b en w over zogeheten verblijfsgebieden
in wijken. Als deze nieuwe zones in de herziene bestemmingsplannen van
Haven worden verhard - voor parkeerplaatsen of een opstelruimte voor containers
- moet de gemeente daarvoor eerst de bewoners horen.
Slokkers: "Die discussie hebben wij aangezwengeld. Het besluit is
beter dan niets. Het is het begin van een meer omvattende regeling voor
participatie van de bewoners bij de (her)inrichting van hun omgeving.
Jammer is dat er geen beroepsmogelijkheid bij de politiek is. Je hebt
alleen met ambtenaren te maken en kan voor procedurekwesties naar de ombudsman.
Maar bij het op poten zetten van die meer omvattende regeling is de vereniging
betrokken.''
Hun tweede hoogtepunt is dat de gemeente voor de verplaatsing van de verenigingsjachthaven
door Houdt Haven Groen een veel uitgebreidere milieueffectrapportage (mer)
nodig had dan ze had gewild. Slokkers: "Daartoe was ze verplicht,
de gemeente had alleen een zogenoemde inrichtings-mer willen hebben, waarbij
de gekozen locatie voor de nieuwe jachthaven niet ter discussie zou worden
gesteld. Uiteindelijk heeft dit tot een flink oponthoud geleid. Het plan
is er evenwel niet door gewijzigd.''
Tegenslagen
Ook tegenslagen hebben ze moeten incasseren. Zo heeft de politiek niet
willen luisteren naar een alternatief plan van Houdt Haven Groen voor
de bebouwing van de kustzone en oostrand. Slokkers: "Dat plan is
gesneuveld, hoewel zich er een politieke meerderheid voor aftekende, maar
GroenLinks wilde de eigen wethouder (Van Ling, red.) niet afvallen.''
En dat ze niet hebben kunnen voorkomen dat er een torenflat en schipvormig
appartementengebouw werden neergezet, die het uitzicht vanaf de havenkom
op het Gooimeer belemmerden, zien beiden ook als mislukking. "Vanaf
de havenkom moet je het meer kunnen ervaren'', aldus Rietveld.
Tenslotte betreuren beiden het dat ze Overgooi, waarvoor het boerenland
moest worden opgeofferd, niet hebben kunnen voorkomen. Of de sloop van
woningen aan de Meerstraat. Ook dat het Fontanapad wordt versteend vinden
ze jammer, of dat er huizen komen op de plek van de voormalige asielzoekerswoningen
bij de Uithof.
In de loop der tijd is het ledenbestand gegroeid tot een kleine duizend
Havenaren. Jammer vinden de twee bestuursleden dat het grootste deel van
het werk op de schouders van het bestuur rust. Dat betekende in de tijd
waarin de gemeente de bestemmingsplannen van Haven in een grote inhaalslag
wilde herzien veel werk, vaak drie avonden per week.
Bewoners protesteerden tegen het verlies van snippergroen in verblijfsgebieden
(waardoor verharding tot parkeerplaatsen mogelijk werd) in plaats van
de bestemming groendoeleinden. "Dan waren we bezig zienswijzen te
schrijven.'' Slokkers betreurt dat een paar bestuurders het voor anderen
opknappen: "Maar mensen kijken niet verder dan hun eigen buurt.''
Het liefst zouden Rietveld en hij per buurt wat actieve leden zien, die
voor hun eigen belangen zouden opkomen en zich democratisch laten vertegenwoordigen
in het bestuur van de vereniging.
Slokkers brengt nog een succesje in herinnering: "In de inhaalslag
waren aanvankelijk op alle groengebieden binnen de buurten mogelijkheden
aangegeven om - na een extra procedure - gebouwen neer te zetten voor
maatschappelijke doeleinden. Mede door toedoen van onze vereniging zijn
al die bouwmogelijkheden later weer geschrapt, het laatst die in de Groenhof'."
Desgevraagd menen Rietveld en Slokkers al met al dat er steeds meer naar
de vereniging wordt geluisterd. "Je ziet een verschuiving in de opstelling
tegen ons. Er is veel meer aandacht voor groen, ook in het collegeprogramma.
Voor de verkiezingen hebben wij in Goede Rede een debat over Haven georganiseerd.
De kerk zat vol, een dominee zou jaloers geweest zijn. Wij hebben een
signaal afgegeven. Mensen zijn daar meer ontvankelijk voor geworden.''
"Hoe wij de toekomst zien? Eerst liepen wij altijd achter de feiten
aan. Nu worden we als gesprekspartner serieus genomen, handelen we meer
vooraf, pro-actief, dan re-actief, en worden we vooraf betrokken bij bewonersparticipatie'',
zegt Slokkers.
De eerstvolgende grote klus waarvoor Houdt Haven Groen zich geplaatst
ziet, is het geven van een reactie op het bestemmingsplan voor de oostrand
en de kustzone, wanneer dat ter visie wordt gelegd. Rietveld: "Daarvoor
hebben wij een alternatief ontwikkeld dat wij dan presenteren.''
naar boven