Bedenkingen bestemmingsplan Centrum Almere Haven
Op 15 november 2005 hebben Gedeputeerde Staten van Flevoland het bestemmingsplan
Centrum Almere Haven goedgekeurd.
Op 05-01 hebben wij beroep hiertegen ingesteld bij de Raad van State,
Raad van State
Afdeling Bestuursrechtspraak
Postbus 20019
2500 EA ‘s-Gravenhage
Almere Haven, 5 januari 2006.
Betreft: beroepschrift bestemmingsplan Centrum Almere Haven
Geachte Raad,
Bij deze stellen wij beroep in tegen het besluit van Gedeputeerde Staten
van Flevoland d.d. 15 november 2005 (kenmerk ROV/05.031054/A) ter goedkeuring
van het bestemmingsplan Centrum Almere Haven. Een kopie van het besluit
is hier bijgevoegd.
Onze vereniging heeft zienswijzen ingediend tegen het ontwerp bestemmingsplan
Centrum Almere Haven. Bij de vaststelling van het plan op 16 juni 2005
zijn vier van deze zienswijzen ongegrond verklaard. Deze zienswijzen zijn
daarop als bedenkingen ingediend bij het College van Gedeputeerde Staten
van Flevoland dat onze bedenkingen eveneens ongegrond verklaarde. Enige
motivering is daarbij niet gegeven. Gedeputeerde Staten volstaan met de
mededeling dat zij instemmen met de weerlegging van de zienswijzen door
de gemeenteraad van Almere.
De gronden van ons beroep zijn de volgende:
Bedenking 1: vestiging van grootschalige winkels
Het bestemmingsplan maakt de bouw mogelijk van een fors bouwvolume voor
grootschalige winkelvestigingen. Het beoogde bouwvolume past ons inziens
niet in de sfeer en de schaal van het centrum. Ook zijn wij voorstander
van een aanpassing van het aanbod aan winkelvloeroppervlak aan de vraag.
De vergroting van het winkelvloeroppervlak die de gemeente voorstaat,
maakt een navenante vergroting van de vraag (door consumenten) naar winkelvloeroppervlak
nodig; hetgeen aanvullende woningbouw in Almere Haven impliceert.
Onze vereniging heeft van meet af aan (reeds in 1998) tegen dit voornemen geprotesteerd en alternatieven aangereikt voor een andere mogelijke invulling van het plandeel. Ook de toenmalige bewoners kwamen met alternatieven. De gemeente heeft op geen enkele wijze een inspraaktraject doorlopen en heeft zich beperkt tot het distribueren van een krantje met informatie over het voornemen. Men kon schriftelijk reageren en dat hebben we ook enige malen gedaan.
Bedenking 2: overkluizing deel Kerkgracht
De Kerkgracht is in samenhang met de aansluitende Marktgracht een beeldbepalend
element van historisch belang in het centrum. Enige jaren geleden is de
Marktgracht deels gedempt. De gemeente wil nu overgaan tot gedeeltelijke
overkluizing van de gracht, namelijk ter hoogte van de kerk De Goede Rede
met het oogmerk om ter plaatse een pleinruimte te creëren. Op die
pleinruimte zou beter dan in de huidige situatie kunnen worden gemanoeuvreerd
door trouw- en rouwstoeten
Bestemmingsplantechnisch is deze demping c.q. overkluizing geregeld door
middel van de bestemming Verblijfsgebied, die verharding mogelijk maakt.
Onze vereniging heeft gepleit voor het handhaven van de bestaande Kerkbrug
en voor het zo nodig toevoegen van een extra brug in de bocht die de gracht
om de kerk maakt, als het aan- en afrijden van rouw- en trouwstoeten daardoor
zou worden vergemakkelijkt. Het water van de gracht zou in die oplossing
als doorlopend ruimtelijk element worden gehandhaafd en daarmee zou het
ruimtelijk beeld blijven bestaan.
Dit voorstel is ambtelijk, zonder onderbouwing, als te kostbaar van de
hand gewezen. Het gemeentebestuur heeft er niet op gereageerd.
De gemeente stelt dat het leggen van de bestemming Verblijfsgebied op
het openbaar gebied in het Centrum, inbegrepen de natte delen van de gracht,
strookt met de opvatting die eerder door de Raad van State is uitgesproken
ter zake van deze bestemming. Verwezen wordt naar uitspraken van de Raad
van State van 17 september en 26 november 2003.
Voorts stelt de gemeente dat het water onder “de nieuwe brug”
zichtbaar zal blijven.
Naar onze mening zijn de uitspraken van de Raad van State inzake de bestemming
Verblijfsgebied geen vrijbrief om die bestemming overal in het openbaar
gebied toe te passen, zeker niet als gebruik makend van die bestemming
delen van de gracht zouden kunnen worden gedempt.
Bestudering van de door de gemeente gepresenteerde tekening van het beoogde
plein voor de kerk (ter vervanging van de huidige Kerkbrug) toont aan
dat het water niet meer als doorlopend ruimtelijk element zichtbaar zal
zijn. De tekening toont een damwand met bakstenen bekleed waarin een pijp
is uitgespaard die in het damlichaam doorloopt om nog enige waterdoorvoer
mogelijk te maken.
In de gemeentelijke Nieuwsbrief Almere Haven van december 2005 staat,
dat extra berekeningen en extra tekeningen moeten worden gemaakt in verband
met onvoorziene constructieve problemen.
Wij gaan er van uit dat dit extra werk kostenverhogend zal uitpakken en
dat daarom nog eens naar ons voorstel zou moeten worden gekeken (dat destijds
als te kostbaar van de hand is gewezen).
Bedenking 3: geen beeldkwaliteitplan voor het Centrum
Aan het bestemmingsplan is geen beeldkwaliteitplan gekoppeld. De gemeente
volstaat met Welstandstoezicht.
Wij menen dat een kwetsbaar gebied als het Centrum van Almere Haven, het
oorspronkelijke centrum van de stad Almere, extra bescherming verdient,
ter instandhouding van het ruimtelijk beeld. Welstandstoezicht kan alleen
maar leiden tot het uitbrengen van een vrijblijvend advies aan het gemeentebestuur.
Garanties ten aanzien van het inspelen op de bestaande ruimtelijke kwaliteiten
geeft die situatie niet.
Voor het Centrum van Almere Stad is onlangs wel een Beeldkwaliteitplan
opgesteld, reden te meer om dat ook voor het Centrum van Almere Haven
te doen.
Bedenking 4: niet ter inzage leggen van het raadsbesluit
Het vastgesteld bestemmingsplan lag met ingang van 11 juli 2005 gedurende vier weken ter inzage. Volgens de publicatie zou het vaststellingsbesluit mede ter inzage liggen.
Toen wij het bestemmingsplan wilden inzien bleek het betreffend raadsbesluit
niet in het dossier aanwezig en we kregen het derhalve niet ter inzage.
Deze handelwijze is strijdig met artikel 3:11 Awb waarin staat dat het
gemeentebestuur naast het bestemmingsplan ook de daarop betrekking hebbende
stukken ter visie dient te leggen. Het besluit tot vaststelling hoort
daar ons inziens zeker bij.
Wij voegen de volgende stukken bij:
- afschrift van het besluit van GS tot goedkeuring van het vastgesteld
bestemmingsplan,
- afschrift van onze bedenkingen, ingediend bij GS,
- bewijs van inschrijving bij de Kamer van Koophandel,
- statuten van de vereniging.
Hoogachtend,
C. Hoekendijk-Wesselman, secretaris
G.J.M. Slokkers, bestuurslid
Bedenkingen bestemmingsplan Centrum Almere Haven
Aan het College van Gedeputeerde Staten van de provincie Flevoland
Postbus 55
8200 AB Lelystad
Betreft: bedenkingen t.a.v. vastgesteld bestemmingsplan Centrum Almere
Haven,
gemeente Almere
Almere, 5 augustus 2005
Geacht College,
Bij deze maken wij onze bedenkingen kenbaar ten aanzien van het op 16 juni 2005 door de gemeenteraad van Almere vastgestelde bestemmingsplan Centrum Almere Haven.
Onze bedenkingen zijn:
Mogelijke vestiging van grootschalige winkels in het deelgebied Centrum
Zuid
Mogelijkheid van voortgaande demping Kerkgracht
Ontbreken Beeldkwaliteitplan
Gang van zaken ter inzage legging vastgesteld bestemmingsplan
Ad 1.
Het bestemmingsplan maakt het mogelijk dat in het plandeel Centrum Zuid
enige grootschalige winkels (Blokker en Hema), in een fors gemeenschappelijk
bouwvolume, worden gerealiseerd.
Onze bedenkingen daartegen zijn tweeërlei:
- Het geplande bouwvolume verdraagt zich niet met de schaal van het centrum
van Haven.
- Vestiging van dergelijke winkels is in de Ontwikkelingsvisie Almere
Haven gekoppeld aan draagvlakvergroting door extra woningbouw (1.000 woningen
extra om deze winkels voldoende draagvlak te kunnen verschaffen).
Vestiging van deze winkels zal door de gemeente worden gebruikt als motivatie
voor de beoogde extra woningbouw. Dat die woningbouw, na realisatie, zal
bijdragen aan de beoogde draagvlakvergroting staat overigens nog te bezien.
De nieuwe woningbouw wordt in de Ontwikkelingsvisie grotendeels gesitueerd
op forse afstanden van het centrum. Uit door onze vereniging ingesteld
onderzoek in De Velden (gelegen op vergelijkbaar grote afstand tot het
centrum van Haven) is gebleken, dat de bewoners sterker op andere winkelcentra
zijn georiënteerd dan op het centrum van Haven. Ook zal het eventueel
effect op het draagvlak vooral een korte termijn effect zijn, omdat de
schaalvergroting nu eenmaal voortschrijdt en voor een bepaald BVO een
in omvang steeds toenemend draagvlak nodig zal zijn.
In de huidige situatie “kennen zowel de winkels voor dagelijkse als
niet-dagelijkse goederen een normale vloerproductiviteit” (blz. 31
Toelichting ontwerp bestemmingsplan). Dat betekent dat momenteel aanbod
en vraag naar winkelvloeroppervlak met elkaar in evenwicht zijn. Toevoeging
van Blokker en Hema kan dat evenwicht alleen maar verstoren; de vraag
naar winkelvloeroppervlak zal in de pas moeten gaan lopen met het dan
toegenomen aanbod en dat kan alleen door extra woningbouw –
hoewel het draagvlakversterkend effect daarvan slechts beperkt en op de
korte termijn gevoeld zal kunnen worden.
Onze vereniging heeft steeds gepleit voor woningbouw in het centrum, zoals in leegstaande kantoren en bovenop parkeergarages, en op het faciliteren van vestiging van kleinschalige en qua branchering op de sfeer van Haven voortbouwende (winkel)voorzieningen in het centrum. Geen filialen als weer een Blokker en een Hema (die zullen moeten concurreren met de gelijknamige vestigingen in Stad), maar speciaalzaken die typisch kunnen zijn voor Haven. In de Ontwikkelingsvisie Revitalisering wordt het gemis aan dergelijke zaken al gesignaleerd, maar dat signaal heeft de gemeente niet verder opgepakt.
Wij verzoeken u voorts om goedkeuring te onthouden aan de voorgestelde
wijze van herstructurering van het gebied waar eertijds het blok Meerstraat/Houtstraat
en de school Bombardon stonden. De voorgestelde parkeersingel is te ruim
en brengt het geparkeerd blik tot in het hart van Haven. Het aanleggen
van een dergelijke parkeervlakte op deze locatie staat bovendien haaks
op het gemeentelijk parkeerbeleid, zoals dat bijvoorbeeld wordt vormgegeven
in Buiten, waar parkeergarages zijn gepland ter vervanging van parkeerterreinen
op maaiveld. In dit deel van het Centrum van Haven is juist een parkeergarage
gesloopt en worden de geparkeerde auto’s in de toekomstige situatie
naar het maaiveld verwezen.
Voor het gebied Centrum Zuid zijn in het verleden tal van andere, betere
plannen gepresenteerd, door de toenmalige bewoners, door het CDA en door
onze vereniging. Deze plannen, die onderling overeenkomst vertoonden,
zijn door de gemeente nooit serieus benaderd.
Ad 2.
Ter hoogte van de kerk De Goede Rede is in het bestemmingsplan de Kerkgracht
voorzien van de bestemming Verblijfsgebied. In de plantoelichting is dat
niet gemotiveerd.
Ter plaatse kan de gracht derhalve gedempt worden, de bestemmingsregeling
laat dat toe. Het aan de omwonenden gepresenteerde gemeentelijk plan voor
de Kerkgracht laat inderdaad voor de kerk een pleinruimte ter plaatse
van de bestaande gracht zien (de bestaande Kerkbrug verdwijnt in dat plan).
Een onzichtbare pijp onder het beoogde plein moet de waterverbinding tussen
de beide resterende delen van de gracht gaan zekerstellen. Het is zeer
de vraag of dat voldoende is. Het Waterschap heeft aangegeven dat de waterkwaliteit
in de gracht aandacht behoeft en dat derhalve doorstroming hier belangrijk
is (blz. 37 Toelichting ontwerp bestemmingsplan).
Wij protesteren tegen deze voorgenomen gedeeltelijke (verdere) overkluizing
van de gracht en verzoeken uw College om goedkeuring te onthouden aan
de bestemming Verblijfsgebied die is gelegd op het deel van de Kerkgracht
ter hoogte van de kerk. De bestemming van het betreffende grachtdeel zou
die van Water moeten blijven en de Kerkbrug zou als aanduiding Oeververbinding
moeten worden geregeld.
Wij hebben een plan aangereikt waarin de bereikbaarheid van de kerk verbeterd wordt en waarin toch de gracht niet deels hoeft te worden gedempt. Maar ook in de huidige situatie kan de grachtzijde van de kerk per auto worden bereikt, zodat reeds nu de trouw- en rouwstoeten naar de kerkingang aan de gracht zouden kunnen rijden en waardoor reeds nu de hoofdingang van de kerk zou kunnen worden verplaatst naar de grachtzijde.
In het raadsvoorstel van B&W d.d. 24 mei 2005 wordt onze zienswijze
ten aanzien van dit onderdeel van het ontwerp bestemmingsplan onjuist
weergegeven. In het raadsvoorstel staat dienaangaande: “HHG is het
niet eens met het verplaatsen en vergroten van de Kerkbrug”. In onze
zienswijze wordt niet over een verplaatsing of vergroting van de Kerkbrug
gesproken. Er staat duidelijk, dat het bestemmingsplanontwerp gedeeltelijke
demping van de gracht mogelijk maakt door het ter plaatse leggen van de
bestemming Verblijfsgebied op het water. De Kerkbrug verdwijnt in die
opzet. De brug wordt niet verplaatst of vergroot, hij gaat weg en het
grachtdeel waarvan nu nog de Kerkbrug een beeldbepalend onderdeel vormt,
wordt overkluisd en vervangen door een pleinruimte.
De gemeenteraad heeft aan de hand van het raadsvoorstel een verkeerde
interpretatie aangereikt gekregen van onze zienswijze op dit planonderdeel.
Ad 3.
Wij zijn van mening dat complementering van het bestemmingsplan met een beeldkwaliteitplan voorkeur verdient. Een beeldkwaliteitplan kan immers aanzienlijk meer regelen dan de gemeentelijke Welstandsnotaomdat het richtlijnen en aanbevelingen geeft voor materiaal- en kleurgebruik, gevelopbouw, dakhelling en -vorm van de bebouwing en daarnaast richtlijnen en aanbevelingen voor de inrichting van de openbare ruimte. Een stedenbouwkundig monument als het centrumgebied van Haven (en in feite Haven als geheel) verdient het om een beeldkwaliteitplan te hebben.
De gemeente acht een beeldkwaliteitplan voor het Centrum niet noodzakelijk, omdat het welstandsbeleid in de behoefte zou voorzien aan een kwalitatief toetsingskader. Onzerzijds zij daarover opgemerkt, dat dat welstandsbeleid slechts uitmondt in het geven van adviezen aan het gemeentebestuur. Deze adviezen zijn niet bindend. Een beeldkwaliteitplan daarentegen kan een juridische verankering krijgen in het bestemmingsplan of als beleidsnota worden vastgesteld door de gemeenteraad.
Ad 4.
Op 5 augustus j.l. heeft een bestuurslid van de vereniging zich vervoegd
bij het stadsdeelkantoor Almere Haven met het verzoek om het vastgestelde
bestemmingsplan in te mogen zien, alsmede het betreffende raadsbesluit.
Volgens de gemeentelijke advertentietekst zou het raadsbesluit mede ter
inzage liggen.
Inzien van het bestemmingsplan werd toegestaan, maar het raadsbesluit
zou volgens de receptie van het stadsdeelkantoor niet ter plaatse aanwezig
zijn en werd daarom ook niet ter inzage aangereikt. Dit is in strijd met
de aankondiging in de advertentie in Almere Vandaag van 8 juli 2005 (gemeentelijke
informatiepagina) en in strijd met de wettelijke verplichting om alle
relevante stukken mede ter inzage te leggen als een bestemmingsplan ter
inzage wordt gelegd.
Hoogachtend,
C. Hoekendijk-Wesselman, secretaris G.J.M. Slokkers, bestuurslid
naar boven