De Balans na 5 jaar Houdt Haven Groen

De vereniging bestaat vijf jaar. Vijf jaar van alsmaar lobbyen, overal gezien en gehoord worden, steeds maar weer in de weg lopen, altijd maar weer in actie komen als de belangen van een groen Almere Haven vergeten dreigden te worden, of veronachtzaamd, of zelfs moedwillig dreigden te worden aangetast. Vijf jaar alert zijn, niet opgeven, en wat heeft dat nu allemaal opgeleverd? Een poging om de balans op te maken:

Het begon in de zomer van 1997. De bewoners van Haven werden overvallen door een gemeentelijke nota met de weidse naam Ontwikkelingsvisie. Daar stond in dat Haven moest worden “gerevitaliseerd”. Nieuw leven inblazen betekent dat, een dode weer tot leven wekken. Almere Haven in de rol van Lazarus, als u dat nog wat zegt. Haven ging achteruit, raakte in verval, stond in de nota, verloedering en verpaupering alom. Dat kwam door het eenzijdige woningbestand, te veel mensen in de lagere inkomensgroepen, een afnemende gemiddelde woningbezetting, de zuigkracht van de winkels in Stad leidde tot dalende omzetten bij de winkeliers van Haven. Kortom, het was armoe troef in Haven. Maar gelukkig wist het gemeentebestuur daar wel een oplossing voor en die luidde: woningen bijbouwen en niet zo’n beetje ook. Wel duizend stuks, allemaal in de dure koopsector. Waar dat zou moeten gebeuren, kon het gemeentebestuur niet eens zoveel schelen. Er was immers groen genoeg in Haven, dus die woningen raakte je altijd wel ergens kwijt. Maar het was wel handig als er een beetje sociaal draagvlak kon worden gecreëerd, dat scheelde weer bezwaarschriften. Dus werden er workshops georganiseerd en daar kon je je als inwoner van Haven voor opgeven. Op kaarten kon je aangeven waar volgens jou nog wel zou mogen worden gebouwd en waar niet. En de gemeente stuurde dat dan, samen met de projectontwikkelaar die alles immers betaalde. En zo werd Almere Haven voorzien van een plan voor de ontwikkeling van de kustzone en de oostrand, goed voor 200 woningen binnendijks en 600 buitendijks. Dat zijn er al 800 van de geplande 1.000, de rest komt aan de westkant van Haven, maar dat komt later nog wel.

De vereniging wilde niet meedoen aan de workshops, omdat we dan het gemeentelijk uitgangspunt hadden moeten onderschrijven, dat er 600 tot 800 woningen nodig waren in het plangebied kustzone en oostrand. En die noodzaak zagen en zien we niet in. Wel deed een aantal leden van de vereniging mee aan de workshops op persoonlijke titel. Het merendeel van de geplande woningen kwam in de workshops buitendijks terecht, want daar woonde niemand. De workshops hebben zeker bijgedragen tot het grotendeels behouden van de groene oostrand en onze leden hebben in het behalen van dat resultaat zeker een fors aandeel gehad. Uiteraard is het bereikte resultaat in onze ogen nog niet voldoende; het liefst zagen we de oostrand onaangetast en als er toch wordt gebouwd, kan dat op een manier, die (nog) veel meer groen overlaat.

Wat is er nog meer bereikt? Een opsomming:

  • We hebben onderzoek gedaan naar het koopgedrag van de bewoners van De Velden, die immers ongeveer net zo ver van het centrum van Haven wonen als de toekomstige bewoners van de beoogde nieuwe woongebieden in de oostrand van Haven. De gemeente denkt namelijk dat die nieuwe bewoners hun inkopen zullen gaan doen in het centrum van Haven en dat versterkt het economisch draagvlak van de winkels. Niet dus; de bewoners van De Velden bleken uit dat onderzoek maar zeer beperkt hun inkopen te doen in het dorpscentrum.
  • Voor de verplaatsing van de jachthaven is een milieu effectrapportage (mer) verplicht. De gemeente wilde alleen een zogenaamde inrichtings-mer, waarin de gekozen locatie voor de nieuwe jachthaven niet ter discussie zou worden gesteld, alleen de manier van inrichting op de gekozen locatie. Onder meer door ons toedoen moest de gemeente toch een veel uitgebreidere mer uitvoeren, wat in elk geval tot flink oponthoud heeft geleid. Het plan is er evenwel niet door gewijzigd.
  • De gemeente heeft voor Haven een “inhaalslag bestemmingsplannen” in gang gezet. De oude bestemmingsplannen voor de bestaande buurten zijn de een na de ander gemoderniseerd. Het “snippergroen” is in die nieuwe plannen terechtgekomen in de bestemming Verblijfsgebied en niet meer in de bestemming Groendoeleinden. Door die nieuwe bestemming is verharding van die kleine groenelementen mogelijk, zoals voor parkeerplaatsen. Uiteraard hebben we ons daar tegen gekeerd. Op een aantal plaatsen in de nieuwe plannen is daardoor alsnog de bestemming Groendoeleinden teruggekomen, maar in de meeste gevallen is de bestemming die van Verblijfsgebied gebleven. Wel heeft de gemeente, om ons tegemoet te komen, een Werkprocedure Verblijfsgebieden in het leven geroepen, waarin “participatie” van de omwonenden is gegarandeerd. De bewoners zullen voortaan worden gehoord, als de gemeente van plan is om een “verblijfsgebied” te gaan verharden. Veel stelt die regeling niet voor, maar het is wel het begin van een meer omvattende regeling voor participatie van de bewoners bij de (her)inrichting van hun woonomgeving. Bij het op poten zetten van die meer omvattende regeling is de vereniging betrokken.
  • In de “inhaalslag”plannen waren aanvankelijk op alle grote groengebieden binnen de buurten mogelijkheden aangegeven om, na een extra procedure, gebouwen neer te zetten voor maatschappelijke doeleinden. Mede door toedoen van onze vereniging zijn al die bouwmogelijkheden later weer geschrapt, het laatst die in de Groenhof. We hebben veel energie gestopt in onze steun aan de bewoners van de Groenhof, maar het was het waard!
  • Een klein succes: de gemeente had het volkstuincomplex aan de Binnenhof wegbestemd. Na protest van de vereniging is het complex alsnog als Recreatietuinen (dus correct) in het nieuwe bestemmingsplan opgenomen.
    de vereniging heeft ideeën ontwikkeld voor de herinrichting van het centrum van Haven. Nu het centrum is aangepakt, zien we veel terug van die ideeën, die we natuurlijk ook aan de gemeente (gratis) hebben aangeboden. Toeval?

Natuurlijk hebben we ook een heleboel niet bereikt. Het Overgooi komt er, alleen waarschijnlijk in een andere vorm dan de gemeente heeft voorgespiegeld (en waar we voor hebben gewaarschuwd). De manier waarop het groot onderhoud wordt aangepakt, is nog steeds niet vlekkeloos. Het Fontanapad wordt geheel versteend door weer meer gebouwen en parkeerterreinen. De bebouwing ter plaatse van de asielzoekerswoningen bij de Uithof hebben we niet kunnen stoppen. De woningen aan de Meerstraat worden toch gesloopt. Het flatgebouw aan de haven is er toch gekomen. Maar toch blijven we doorgaan, want er is wel degelijk van alles bereikt, de gemeente ziet ons als serieuze gesprekspartner, die niet met zich laat sollen. Het groen staat hoog op de politieke agenda. En er zal nog menige slag geleverd moeten worden: om de oostrand en de kustzone (het bestemmingsplan komt nog ter visie te liggen!), om de westrand, om het groen in de bestaande buurten. Veel zal afhangen van de bewoners van de buurten, maar we zullen ze helpen in hun strijd om het groen!

Gerard Slokkers

naar boven